Home » Chronische pijn

Chronische Pijn

Wat is chronische pijn?

Iedereen weet wat pijn is. Het soort pijn dat weer over gaat. Bij 1 op de 5 Nederlanders gaat de pijn niet meer over en dat is chronische pijn.

De definitie van pijn zoals gehanteerd door de International Association for the Study of Pain (IASP 1994) luidt:
“Pijn is een onplezierige, sensorische en emotionele ervaring die gepaard gaat met feitelijke of mogelijke weefselbeschadiging of die beschreven wordt in termen van een dergelijke beschadiging”.

Dit is de definitie die over het algemeen gebruikt wordt door iedere pijnbehandelaar. Uit deze beschrijving blijkt dat pijn een persoonlijke ervaring is. Pijn hoeft niet noodzakelijkerwijs met weefselbeschadiging samen te hangen. Sociale en maatschappelijke factoren beïnvloeden de beleving van pijn. Als dingen in het leven tegen zitten, heb je meer last van je pijn. Dan voel je je pijn meer. Als je ruzie hebt met iemand die veel voor je betekent, kan dat ook tot gevolg hebben, dat je meer last hebt van je pijn. Chronische pijn is pijn die niet meer overgaat en bijna altijd aanwezig is. Soms is het zeurende pijn, soms is het stekende pijn. Ook kan het pijn zijn die de ene keer wat minder aanwezig is en de andere keer bijna niet vol te houden is. Pijn wordt als chronisch beschouwd als de pijn langer bestaat dan van het normale beloop van het herstel mag worden verwacht. Bij acute pijn is er meestal een directe relatie tussen weefselschade en pijn als alarmsignaal. Bij chronische pijn is deze relatie minder sterk. Bovendien dragen talloze negatieve gevolgen van pijn eraan bij dat de pijn in stand gehouden wordt en aanwezig blijft.

Hoe onstaat chronische pijn?

Chronische pijn ontstaat nadat de oorzaak van de pijn al verdwenen is. De oorzaak kan liggen in een beschadiging van binnenuit zoals bijvoorbeeld een ontsteking. Als de ontsteking genezen is, kan er toch altijddurende pijn overblijven. De oorzaak kan ook van buiten komen, bijv. ten gevolge van een ongeluk of ongeval als bijv. whiplash. Ook na het herstel kan er toch pijn blijven bestaan. Medisch gezien is de patiënt hersteld en is er geen reden meer voor behandeling. Toch kan er dan nog steeds pijn zijn. In dat geval wordt iemand dan doorverwezen naar een pijnspecialist. Het komt regelmatig voor dat de behandelaar aan iemand meedeelt dat zijn/haar pijn niet meer te behandelen is. De medische oorzaak is in het (verre) verleden behandeld en “meer kan ik niet voor u doen”, horen mensen dan van de behandelaar: “U heeft chronische pijn, u moet er mee leren leven.”

Waardoor blijft de chronische pijn in stand?

De zenuwen (nociceptoren) geven via het zenuwstelsel en via het ruggenmerg aan het brein door dat er sprake is van schade. Het brein waarschuwt ons met behulp van pijn via datzelfde zenuwstelsel met als doel het voorkomen van meer schade. Het zenuwstelsel fungeert eigenlijk als een elektrisch alarmsysteem. Wanneer de zenuw te veel of te lang pijnprikkels moet doorgeven, kan hij overbelast raken. De zenuw wordt dan als het ware dikker. Door deze overbelasting functioneert het waarschuwingssysteem niet goed meer. Het blijft als het ware aan staan en kan niet meer worden uitgezet. Dan voel je blijvend pijn (hyperalgesie). Sommige mensen met pijn worden ook gevoelig voor prikkels die helemaal niet schadelijk hoeven te zijn, zoals bijvoorbeeld een veertje of een douchestraal (allodynie).

Door de Dutch Pain Society (DPS, een samenwerkingsverband van pijnbehandelaars) is een werkgroep in het leven geroepen. Deze werkgroep kreeg als opdracht om te beschrijven hoe chronische pijn in stand blijft en wat daar allemaal bij meespeelt. Deze werkgroep raadt aan uit te gaan van de door de World Health Organisation (WHO) ontwikkelde International Classification of Functioning, Disability and Health, afgekort ICF (in het Nederlands: Internationale classificatie van het functioneren, de beperkingen en de gezondheid). Dit ICF bestaat uit een gestandaardiseerd begrippenkader dat tezamen een biopychosociaal raamwerk vormt voor het beschrijven van het menselijk functioneren en de problemen die daarbij kunnen optreden.

Wat kunnen de gevolgen zijn?

Als de pijn niet meer over gaat, kan dat voor iemand veel meer gevolgen hebben dan alleen op lichamelijk gebied. Natuurlijk gaat daar eerst alle aandacht naar toe en benut iedereen met pijn elke mogelijkheid om van de pijn af te komen. Als de pijn chronisch blijkt te zijn, verandert dat je leven. Hoe je je daarbij voelt, geestelijk en lichamelijk, heeft ook direct gevolgen voor je omgeving, thuis en op je werk. Je vraagt je allerlei dingen af:  

  • wat is de oorzaak?
  • is er echt niets aan te doen?
  • wordt het erger?
  • hoe houd ik dit vol?
  • hoe leg ik het uit aan mijn omgeving?
  • hoe bewaak ik mijn grenzen?

Wat kan ik doen?

De chronische pijn beïnvloedt je functioneren op alle vlakken, wat veel spanning kan geven. Inmiddels hebben we er steeds beter zicht op wat er allemaal meespeelt bij het blijven bestaan van pijn. Een overzicht daarvan staat in het ICF-model. Alle factoren die in het ICF-model genoemd worden, kunnen de pijn en het gevoelig ervoor zijn, beïnvloeden. Om deze negatieve cirkel te doorbreken, zijn er vier dingen nodig: 

  • meer informatie om angst te verminderen en om goed om te gaan met je fysieke en geestelijke grenzen
  • inzicht in wat het met je gedachten en je emoties doet en daardoor vermindering van stress en spanning
  • contact met mensen in je omgeving om je zorgen en ervaringen mee te delen  en aan wie je hulp kunt vragen.
  • en tot slot: een plan om te gaan leren omgaan met je pijn.